Heksenregister van België
Slachtoffers van de heksenvervolging in België
Dit zijn geen heksen. Dit zijn mensen uit onze eigen dorpen en steden die als heks werden aangeklaagd, gefolterd en meestal gedood. Hieronder staan er 282 met naam en toenaam, met het jaar, de gemeente en de bron waar het staat opgetekend.
Historici schatten het aantal terechtstellingen in de Zuidelijke Nederlanden op ongeveer duizend. Namen zijn er van veel minder mensen: veel processtukken zijn verloren, en wie onder de foltering bezweek werd vaak niet eens genoteerd. Dit register is dus onaf, en dat blijft het.
17de eeuw
60Heksen per gemeente
Zoek je eigen dorp: elke gemeente heeft een eigen bladzijde met wie daar terechtstond.
Toon alle 74 gemeenten
Veelgestelde vragen over de heksenvervolging in België
Waren die mensen echt heksen?
Nee. Het waren buren, vroedvrouwen, bedelaars, boerinnen en handelaars die na foltering bekenden wat hun rechters wilden horen. In de Vlaamse processtukken staat trouwens zelden het woord heks: de klerken schreven toveres. Daarom noemen wij dit een slachtofferregister.
Hoe weet ik of er in mijn gemeente iemand als heks vervolgd is?
Elke gemeente met slachtoffers heeft in dit register een eigen bladzijde, met de namen, de jaartallen en de afloop. Zoek je gemeente in de lijst hierboven, of tik de naam in het zoekveld.
Wat betekent eerherstel voor slachtoffers van de heksenvervolging?
Verschillende steden en gemeenten spraken de veroordelingen symbolisch tegen. Gent hing een gedenkplaat met namen aan het Prinsenhof, Liedekerke plaatste in 2025 een gedenkzuil, en Antwerpen noemde in 2026 een plein naar Clara Goessen, de enige vrouw die daar op de brandstapel stierf. In Laarne ondertekenden elf Vlaamse en Waalse gemeenten samen een heksenmemorandum.
Wanneer was de laatste heksenverbranding in Vlaanderen?
Martha van Wetteren werd op 23 oktober 1684 in Belsele levend verbrand; voor zover bekend is zij de laatste. In Belgisch Limburg volgde nog Leyn Wecks in Eksel in 1725, al spreken de bronnen elkaar over haar afloop tegen.
Waar komen de gegevens in dit register vandaan?
Uit de heksenlijsten die op basis van bewaarde processtukken zijn samengesteld, aangevuld met het werk van rechtshistoricus Jos Monballyu en met artikelen over afzonderlijke processen. Bij elke persoon staat de bron vermeld, en wat een bron niet zegt, laten we leeg.
Waar dit register vandaan komt
De namen komen uit de heksenlijsten die op basis van bewaarde processtukken zijn samengesteld, met per persoon de plaats van terechtstelling en het jaar. Bij elke naam staat de bron vermeld waar die vandaan komt. Klopt er iets niet, of ken je een naam die hier hoort: laat het weten, dan wordt het aangepast en met bron opgenomen.
Wat je hier niet vindt, is even belangrijk. Van de meeste mensen kennen we enkel een naam, een plaats en een jaartal. Leeftijd, beroep en woonplaats staan er alleen als een bron ze noemt. We vullen niets aan met wat aannemelijk klinkt.
De gemeente die erbij staat is de gemeente van vandaag, dus na de fusies van 2025. De plaats zoals de processtukken ze noemen staat er apart bij, want die twee vallen zelden samen: het Brugse Vrije bijvoorbeeld was de kasselrij rond Brugge en sloot de stad juist uit, dus daar staat geen gemeente bij.
De bronlijsten vermelden daarnaast slachtoffers van wie de naam niet bewaard is: tien vrouwen in Montenaken in 1539, een tiental mensen in Rekem in 1610, vijf in Borgloon in 1541, en meer. Zij staan hier niet, omdat het register op naam werkt. Ook waar we wel namen hebben, zijn het er minder dan de bronnen tellen: in Diksmuide bijvoorbeeld werden er zevenendertig terechtgesteld en kennen we er vijf bij naam.
Het zuiden van het land zit er nu in, maar dunner dan het noorden. Voor Wallonië bestaat geen naamlijst zoals die voor Vlaanderen; wat hier staat komt uit de Franstalige verzameling van slachtoffers van heksenvervolgingen, uit het proces van Spa van 1616 en uit losse zaken in Luik, Namen, Luxemburg en Henegouwen. De literatuur spreekt voor Namen alleen al van meer dan driehonderd beschuldigden en voor Belgisch Luxemburg van negenennegentig doodvonnissen. Die namen liggen in de archieven, niet online.
Gent is een geval apart. Er hangt sinds 2023 een gedenkplaat aan het Prinsenhof met negenenvijftig namen, samengesteld uit nieuw archiefonderzoek. Die plaat noemt iedereen die er van hekserij werd beschuldigd; zeventien van hen kwamen effectief op de brandstapel, en dat zijn de namen die wij hebben. De volledige lijst staat enkel op de plaat zelf en achter de QR-code ernaast.