Slachtoffer van de heksenvervolging
Jeanne Panne
ook opgetekend als Janneke de Deyster
- Jaar
- 1650
- Plaats in de stukken
- Nieuwpoort
- Gemeente vandaag
- Nieuwpoort, West-Vlaanderen
- Afloop
- Verbrand
- Leeftijd
- 57 jaar
- Woonplaats
- Bakkerij in de Sinte-Mariestraat, de huidige Recollettenstraat, Nieuwpoort
- Rechtsgebied
- Graafschap Vlaanderen
Beroep staat niet vermeld in de bronnen.
Kanttekening bij de bronnen
Standbeeld van Anton Najlepszy aan de Willem De Roolaan in Nieuwpoort; officieel eerherstel door de stad op 30 juni 2012, met een gedenkplaat aan het stadhuis.
Jeanne Panne werd in 1593 in Nieuwpoort geboren als Janneke de Deyster, dochter van Jan de Deyster en Cathelijne Goossen. Haar vader, ooit schepen van de stad, werd op 17 januari 1603 zelf als tovenaar verbrand; de tienjarige Jeanne was er getuige van.
In 1617 trouwde ze met bakker Jan Panne, die een bakkerij had in de Sinte-Mariestraat, de huidige Recollettenstraat. Ze kreeg elf kinderen, van wie er in 1650 nog één leefde. Na de dood van haar man zette ze de bakkerij zelf voort. Ze kon lezen en schrijven en hielp mensen met kruidenkennis, en precies dat voedde de roddels.
Op 3 maart 1650 begon een proces waarin een veertigtal getuigen werd gehoord. Nadat een beul uit Brugge onder haar rechterwenkbrauw een 'duivelsteken' had aangeduid, werd ze op 12 mei urenlang gefolterd en bekende ze een duivelspact. Op 14 mei bevestigde ze die bekentenis 'libre ende buuten torture', zoals het vonnis het noteert, en werd ze ter dood veroordeeld. Op 16 mei 1650 werd ze op de Grote Markt verbrand. Haar goederen werden verbeurd.
De verhalen over haar voorspellingen en ontmoetingen met de duivel bij de Duvetorre zijn overlevering, geen archief. Nieuwpoort eert haar vandaag met een standbeeld van Anton Najlepszy aan de Willem De Roolaan, speelt haar leven om de drie jaar na tijdens de heksenfeesten, en gaf haar op 30 juni 2012, samen met de zestien andere Nieuwpoortse slachtoffers, officieel eerherstel. Er verscheen zelfs een Suske en Wiske-album over haar.
In 1617 trouwde ze met bakker Jan Panne, die een bakkerij had in de Sinte-Mariestraat, de huidige Recollettenstraat. Ze kreeg elf kinderen, van wie er in 1650 nog één leefde. Na de dood van haar man zette ze de bakkerij zelf voort. Ze kon lezen en schrijven en hielp mensen met kruidenkennis, en precies dat voedde de roddels.
Op 3 maart 1650 begon een proces waarin een veertigtal getuigen werd gehoord. Nadat een beul uit Brugge onder haar rechterwenkbrauw een 'duivelsteken' had aangeduid, werd ze op 12 mei urenlang gefolterd en bekende ze een duivelspact. Op 14 mei bevestigde ze die bekentenis 'libre ende buuten torture', zoals het vonnis het noteert, en werd ze ter dood veroordeeld. Op 16 mei 1650 werd ze op de Grote Markt verbrand. Haar goederen werden verbeurd.
De verhalen over haar voorspellingen en ontmoetingen met de duivel bij de Duvetorre zijn overlevering, geen archief. Nieuwpoort eert haar vandaag met een standbeeld van Anton Najlepszy aan de Willem De Roolaan, speelt haar leven om de drie jaar na tijdens de heksenfeesten, en gaf haar op 30 juni 2012, samen met de zestien andere Nieuwpoortse slachtoffers, officieel eerherstel. Er verscheen zelfs een Suske en Wiske-album over haar.
Bronnen
- Heksenlijst Vlaanderen (Wikipedia) https://nl.wikipedia.org/wiki/Heksenlijst_Vlaanderen
- Wikipedia: Jeanne Panne (persoon) https://nl.wikipedia.org/wiki/Jeanne_Panne_(persoon)
- Monballyu: doodvonnissen hekserij (archief) https://kulak.kuleuven.be/facult/rechten/Monballyu/Rechtlagelanden/Heksenvlaanderen/Witches%20burned%20in%20Flanders.htm
- Stad Nieuwpoort: Jeanne Panne https://www.nieuwpoort.be/jeanne-panne
- Stefaan Top, Folklore à la carte (Mores, 2001) https://faro.be/sites/default/files/pdf/pagina/2001_1_folklore.pdf
- VRT NWS: Nieuwpoort geeft eerherstel aan heksen (2012) https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2012/06/30/nieuwpoort_geefteerherstelaanheksen-1-1351056/
- Zone Nieuwpoort: beeldhouwwerken (standbeeld) https://zone-nieuwpoort.be/opmaak%20deel%204%20.pdf