Slachtoffer van de heksenvervolging

Cathelyne van den Bulcke

Jaar: 1590
Plaats in de stukken: Lier
Gemeente vandaag: Lier, Antwerpen
Afloop: Gewurgd en verbrand
Leeftijd: 47 jaar
Woonplaats: Gehucht Paeshoek, Nijlen
Rechtsgebied: Hertogdom Brabant

Beroep staat niet vermeld in de bronnen.

Kanttekening bij de bronnen

Gedenksteen op de Grote Markt van Lier (vernieuwd in 2021); eerherstel door de stad Lier op 20 januari 2021; opgenomen in de Canon van Vlaanderen in 2023.

Cathelyne Van den Bulcke woonde in het gehucht Paeshoek in Nijlen, waar ze met haar man een boerderij met dieren hield; ze was 47 en al ruim twintig jaar getrouwd. Het eerherstel-onderzoek noemt haar man Gillis Van Ballaer; oudere lijsten vermelden haar als echtgenote Paesschynen. Haar moeder was eerder al als heks verbrand.

Nadat een meisje van een jaar of veertien, Anneken Faes, onder druk namen had genoemd, werd Cathelyne op 8 november 1589 aangehouden. Vijftien dorpsgenoten, onder wie de pastoor van Herenthout, getuigden dat ze een eerbare vrouw was. De Lierse schepenbank liet haar toch folteren; ze bekende omgang met de duivel, maar weigerde ook onder tortuur andere vrouwen te beschuldigen.

Op 20 januari 1590 werd ze op de Grote Markt van Lier gewurgd en verbrand, als laatste 'heks' van Lier. Op 20 januari 2021, precies 431 jaar later, herstelde de stad haar en haar medebeschuldigden plechtig in ere. Een gedenksteen op de Grote Markt eert 'haar moed'; in 2023 kreeg ze een plaats in de Canon van Vlaanderen. Kolet Janssen baseerde er de jeugdroman Het duivelskind (1991) op.

Bronnen