Grizella Kringels

Grizella Kringels, beter gekend als de Gaverheks, is een oude Harelbeekse heks die al meer dan vier eeuwen met de Gavers wordt verbonden. In 1603 werd ze in Harelbeke beschuldigd van hekserij. Men beweerde dat ze mensen ziek maakte, waterputten en brouwers betoverde, ongeluk over families bracht en zelfs betrokken was bij de mysterieuze brand van een kerktoren in Gent. Na foltering bekende Grizella de beschuldigingen en werd ze veroordeeld tot de brandstapel. 

Volgens de geschiedenis stierf ze in het vuur. Volgens de verhalen uit de Gavers gebeurde dat nooit. 

Grizella zou de brand zwaar gewond hebben overleefd en zich diezelfde nacht hebben teruggetrokken in de uitgestrekte Gavermeersen. De Gavers waren toen nog geen meer of recreatiedomein, maar een enorm gebied van natte weiden, moerassen, poelen, rietvelden, knotwilgen en drassige grond. Grizella woonde er niet werkelijk, maar gebruikte de meersen als schuilplaats en keerde er steeds opnieuw naartoe wanneer ze uit het zicht van de mensen wilde verdwijnen. 

Vanaf dat moment werd bijna iedere vreemde gebeurtenis in de streek met haar naam verbonden. Dieren werden ziek, mensen verdwaalden op paden die ze al jaren kenden en 's nachts verschenen zwarte katten bij boerderijen en woningen. In Harelbeke werd zelfs verteld over een mysterieuze kat die telkens opnieuw bij de wieg van een kind verscheen. Volgens sommigen kon Grizella zelf de gedaante van zo'n zwarte kat aannemen. 

 Ook de oude verhalen uit Deerlijk werden met haar verbonden. Tijdens een zware ziekte zouden drie maaiers in de Gavers op één ochtend verschillende keren de doodsklok hebben horen luiden. De sterfgevallen volgden elkaar zo snel op dat men vreesde dat de hele streek getroffen zou worden. Een andere overlevering vertelt zelfs dat Deerlijk wekenlang onder een vreemde duisternis lag. Of Grizella werkelijk iets met deze gebeurtenissen te maken had, weet niemand. Toch werd telkens wanneer ziekte, duisternis of onverklaarbare miserie vanuit de Gavermeersen kwam dezelfde naam gefluisterd: Kringels. 

 Het bekendste teken van haar aanwezigheid is echter het doodskeers. Dit kleine dwaallicht werd vroeger werkelijk in de verhalen van de Gavers genoemd en zou 's nachts tussen de bomen en boven de natte gronden zweven. Kinderen kregen de waarschuwing het licht nooit te volgen. Volgens sommige vertellingen roept Grizella het doodskeers zelf op om mensen dieper de Gavers in te lokken. Andere verhalen beweren juist dat het licht verschijnt om te waarschuwen dat de Gaverheks in de buurt is. 

 Toen de oude Gavermeersen in de twintigste eeuw grotendeels verdwenen en door graafwerken, water en nieuwe bossen werden vervangen, verloor Grizella haar oude toevluchtsoord. Sindsdien zou ze ergens anders verblijven. Ze woont dus niet in de huidige Gavers. Toch keert ze er regelmatig terug. Vooral naar de natste en stilste delen van het bos, waar nog iets van het oude moeraslandschap te herkennen valt. 

 Haar aanwezigheid veroorzaakt zelden grootse rampen. Ze staat vooral bekend om miserie: verdwalen, plotselinge ziekte, vreemde geluiden, spullen die verdwijnen, dieren die zich onrustig gedragen en paden die anders lijken te lopen dan voordien. Soms wordt een zwarte kat gezien. Soms ruikt men rook zonder dat ergens vuur brandt. En heel af en toe verschijnt tussen de bomen opnieuw een klein bewegend licht. 

 Wie dat licht ziet, doet er volgens de oude waarschuwing goed aan het met rust te laten. 

 Want Grizella Kringels werd ooit door de mensen uit Harelbeke naar het vuur gebracht. Ze vergat het niet. En wanneer de Gaverheks naar de Gavers terugkeert, komt ze zelden zonder reden.